Boerengolf op gepachte weidegrond?
Nieuwe activiteit. Voor de exploitatie van een melkveebedrijf en kaasboerderij heeft Jan een stuk weidegrond gepacht van Kees. De pachtprijs bedraagt € 535,- per hectare per jaar. In verband met de uitbreiding van zijn activiteiten wil Jan op de gepachte weidegrond boerengolf gaan organiseren. Afgesproken wordt dat Jan aan Kees voor elke boerengolfspeler € 0,50 zal betalen. De eerste drie jaar gaat dat goed. Dan wordt de betaling door Jan zonder verder overleg stopgezet. Kees is het daar natuurlijk niet mee eens.
Gewijzigde bestemming?
Zonder toestemming? Bij de rechter verklaart Kees dat Jan door het organiseren van boerengolf op onrechtmatige wijze gebruikmaakt van de grond. De Pachtkamer heeft in de pachtovereenkomst duidelijk vastgelegd dat de verpachte grond dient als weidegrond. Het spelen van boerengolf valt niet onder de agrarische bestemming. En als pachter mag Jan niet zonder toestemming van de verpachter de bestemming van de verpachte grond wijzigen. Zo staat het in de wet!
Verbrede landbouw. Jan is het daar niet mee eens. Volgens hem moet boerengolf worden aangemerkt als een activiteit in het kader van ‘verbrede landbouw’. Boerengolf kun je immers niet in de stad spelen! Dus valt boerengolf onder de werking van het pachtcontract dat door de Pachtkamer is goedgekeurd. En het dwingendrechtelijk karakter van de pacht brengt met zich mee dat hij geen hogere pachtsom is verschuldigd dan in het contract staat.
Kunnen weer snel verwijderd worden. Ook vindt Jan dat hij geen toestemming nodig heeft van Kees. In de wet staat immers dat toestemming van de verpachter niet is vereist voor geringe veranderingen of toevoegingen aan de inrichting of gedaante van het gepachte. De door hem gedane wijzigingen kunnen zonder veel moeite of kosten weer worden verwijderd. Ten slotte stelt Jan dat Kees heeft toegestemd met de boerengolf door de eerste jaren de vergoeding daarvoor te ontvangen.
Wat is er overeengekomen?
Hof. Helaas voor Jan ziet het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 05.08.2015 (GHARL:2015:5673) , dat anders. Bij de vraag of er sprake is van een verandering in de bestemmingswijziging van de verpachte grond gaat het erom wat pachter en verpachter daarover zijn overeengekomen. Hier is duidelijk dat Kees de grond ter beschikking heeft gesteld om te gebruiken als weidegrond voor het melkveebedrijf. Van boerengolf is geen sprake geweest. Om de grond anders dan als weidegrond te gebruiken, heeft Jan toestemming nodig.
Hoe oordeelt de rechter? Het argument van Jan dat die toestemming niet is vereist omdat het slechts om een geringe aanpassing gaat, is volgens de rechter onjuist. De wet zegt namelijk dat dat alleen geldt voor een geringe wijziging binnen de overeengekomen bestemming, maar niet als de bestemming wordt gewijzigd.
Dat door Kees toestemming is gegeven doordat hij akkoord ging met de overeengekomen vergoeding, klopt niet. Er zijn toen nieuwe afspraken gemaakt die buiten het bereik van het pachtcontract vielen. Jan kan die afspraken niet zomaar eenzijdig wijzigen door geen vergoeding te betalen. De rechter oordeelt dus dat Jan nog € 8.338,- aan Kees moet betalen plus € 1.488,- aan proceskosten.