Mag een arts zijn fouten toegeven?
Hoe zit het juridisch?
Als het gaat over aansprakelijkheid bij medische fouten spelen vier relevante aspecten een rol.
- Informatieplicht WGBO. Als arts heeft u een algemene informatieplicht t.o.v. de patiënt waarmee een behandelovereenkomst is gesloten. U heeft die plicht ook op grond van de zorg die u als ‘goed hulpverlener’ in acht moet nemen. Hieruit volgt dat er ook bij een medische fout een informatieplicht is (art. 448 WGBO) .
- Verzekeringsrecht. Het verzekeringsrecht (art. 7:953 BW) bepaalt dat u als arts/zorgverlener in alle openheid over de juiste feiten en gemaakte fouten kunt communiceren. Het moet dan gaan om juiste uitspraken én u mag niet speculeren of zich uitlaten over de aansprakelijkheid en de juridische aspecten van de zaak.
- Polisvoorwaarden. Als arts heeft u uw aansprakelijkheid verzekerd en heeft u dus te maken met de polisvoorwaarden. Let op. De polisvoorwaarden mogen u niet verbieden een medische fout te bespreken. Zij mogen u wél verbieden speculatieve of onjuiste uitspraken te doen. Zij mogen u ook verbieden om u uit te spreken over het mislukken van de hele behandeling en de aansprakelijkheid daarvoor.
- Gedragscode. De Gedragscode Openheid medische incidenten; betere afwikkeling Medische Aansprakelijkheid (GOMA) uit 2010 geeft aan dat zorgaanbieders fouten moeten erkennen en hiervoor verontschuldigingen moeten aanbieden. Daarbij wordt een duidelijke begrenzing aangegeven: de erkenning van een fout staat niet gelijk aan erkenning van aansprakelijkheid. Tip. Laat uitlatingen over de aansprakelijkheid op grond van de polis over aan uw verzekeraar. Let op. De code is niet rechtens afdwingbaar, maar speelt wel een rol bij bijvoorbeeld de beoordeling door een rechter omdat zij weergeeft hoe geacht wordt in de beroepsgroep met een kwestie om te gaan.
Download de gedragscode ‘Openheid medische incidenten’ van http://tipsenadvies-medicus.nl/download (MD 11.03.05).
Openheid is aan te bevelen
Fouten zijn menselijk. Ook een zorgvuldig handelend en bekwaam arts maakt fouten. Als de behandelaar daar open over is en dit met beleid doet kan dat de-escalerend werken. Ook het aanbieden van excuses zorgt er vaak voor dat er geen verdere escalatie volgt. Het in openheid bespreken van de feiten over een gemaakte fout vrijwaart de arts niet van een tuchtklacht. In de praktijk blijkt echter dat juist het gebrek aan openheid over fouten en het gebrek aan excuses, voor patiënten dé reden is voor het indienen van een tuchtklacht.
Onze tips ...
- Bepaal van tevoren uw strategie bij het bespreken van de fouten en inventariseer indien mogelijk eerst in hoeverre er een fout is gemaakt, wat de mogelijke gevolgen zijn en of er een onderzoek komt.
- Wees empathisch, bied verontschuldigingen aan en bespreek het voorkomen van een dergelijke fout in de toekomst.
- Laat u niet uit over aansprakelijkheid of schadevergoeding, maar beperk u tot de feiten met betrekking tot de medische fout.